برای افزایش عمر آسانسور یا بالابر هیدرولیکی چه کنیم؟ این سوالی است که تقریبا تمام کاربران آسانسورهای خانگی و تجاری از ما می پرسند و همان طور که می دانید؛ سیستم های آسانسور و بالابر هیدرولیکی به دلیل حرکت نرم، استهلاک مکانیکی کمتر نسبت به آسانسورهای کششی و ساختار بدون وزنه تعادل، محبوبیت زیادی در ساختمان های کم ارتفاع، مغازه ها، کارگاه ها و ویلاها دارند. با این حال، کارکرد روان این سیستم ها کاملاً وابسته به سیال هیدرولیک، فشار روغن و سلامت آب بندی هاست.
تفاوت نگهداری بالابر هیدرولیکی و آسانسور هیدرولیکی چیست؟
اگرچه هر دو سیستم از قوانین فیزیک هیدرولیک (پمپ، شیر کنترل، روغن و جک) پیروی می کنند، اما دارای تفاوت های ساختاری با یکدیگر می باشند. به طور مثال:
- آسانسور هیدرولیکی مسافری: دارای استانداردهای ایمنی سخت گیرانه (مانند شیر راپچر، پاراشوت و تابلو فرمان پیشرفته) است. نگهداری آن نیازمند انجام بازرسی ها و سرویس های ماهانه توسط شرکت های مجاز آسانسوری می باشد.
- بالابر هیدرولیکی (کارگاهی، تجاری یا فروشگاهی): ساختار ساده تری دارد و معمولاً در محیط های پر گرد و غبار یا زیر بار سنگین کار می کند. به همین دلیل، سیلندر و سیستم آب بندی آن در معرض آلودگی و آسیب فیزیکی بیشتری قرار دارد.
۷ راهکار اساسی برای افزایش طول عمر آسانسور و بالابر هیدرولیکی
۱. پایش مداوم کیفیت و دمای روغن هیدرولیک (قلب تپنده سیستم)
روغن هیدرولیک فقط مایع انتقال قدرت نیست؛ وظیفه روان کاری و خنک کاری قطعات داخلی شیرها و پمپ را نیز بر عهده دارد.
- ویسکوزیته (غلظت): باید دقیقاً از روغن استاندارد پیشنهادی سازنده (معمولاً ISO VG 46 یا VG 68 متناسب با اقلیم منطقه) استفاده شود.
- دمای کارکرد: دمای روغن در حالت ایده آل باید بین ۲۰ تا ۵۰ درجه سانتی گراد بماند. کارکرد مداوم در دمای بالای ۶۰ درجه، باعث از بین رفتن خاصیت روغن و فاسد شدن سریع پکینگ ها (کاسه نمدها) می شود. در ساختمان های پرتردد، استفاده از خنک کننده روغن (Oil Cooler) ضروری است.
۲. جلوگیری از ورود آلودگی (ذرات و آب) در مخزن (Tank)
بزرگ ترین دشمن پمپ و شیر بلوک هیدرولیک، ورود غبار و رطوبت به داخل مخزن روغن است:
- درب مخزن روغن همیشه باید محکم و دارای درزگیر باشد.
- فیلتر هوای روی باک و فیلتر خط مکش (Suction Strainer) باید به صورت دوره ای تمیز یا تعویض شوند.
- وجود لجن یا ذرات سیاه در کف باک نشانه سایش قطعات داخلی است و باید کل سیستم فلاشینگ (شستشو) شود.
۳. مراقبت از شفت پیستون و پکینگ های جک
جک هیدرولیک آسیب پذیرترین قطعه فیزیکی سیستم هیدرولیکی است:
- سطح کروم شفت جک باید همواره تمیز، براق و عاری از هرگونه خط و خش، پلیسه یا زنگ زدگی باشد. کوچک ترین خط روی شفت باعث پاره شدن پکینگ ها و روغن ریزی شدید می شود.
- در بالابرهای کارگاهی و محیط های باز، حتماً از کاورهای محافظ آکاردئونی (گردگیر جک) استفاده کنید تا گرد و خاک روی شفت ننشیند.
۴. رعایت اکید ظرفیت بار مجاز (Overload ممنوع)
در بالابرهای هیدرولیکی باربری، بارگیری بیش از ظرفیت اسمی نه تنها به ساختار مکانیکی و ریل ها آسیب می زند، بلکه فشار هیدرولیک مدار را به حد آستانه شیر فشارشکن (Relief Valve) می رساند. این کار باعث داغ شدن شدید روغن، کاویتاسیون در پمپ و افت فشار دائمی مدار خواهد شد.
۵. تنظیم و کالیبراسیون دوره ای شیر کنترل (Control Valve)
نرمی در استارت و استپ (شروع حرکت و توقف بدون ضربه) ضامن سلامت موتور و جک است:
- اگر آسانسور یا بالابر هیدرولیکی در زمان ایستادن دچار شوک حرکتی یا کوبش می شود، تنظیمات سولنوئیدها یا شیرهای جریان به هم خورده است.
- تنظیم نبودن شیر کنترل نه تنها سواری نامطلوبی به کاربران می دهد، بلکه به پکینگ ها ضربه هیدرولیکی (ضربه قوچ) وارد می کند و طول عمر مفید آسانسور و بالابر را کاهش می دهد.
۶. آچارکشی شاسی، اتصالات و پایش شیلنگ های فشار قوی
- شیلنگ های هیدرولیکی عمر مشخصی دارند. در بازرسی های دوره ای باید دقت کرد که شیلنگ دچار باد کردگی، ترک خوردگی سطحی یا پیچ خوردگی نشده باشد.
- سفت بودن اتصالات هیدرولیک و پیچ های پایه پاوریونیت از لرزش های اضافه و شکست اتصالات جلوگیری می کند.
۷. پایش سیستم برق، ولتاژ و عملکرد موتور غوطه ور
در اکثر سیستم ها، الکترو موتور درون روغن قرار دارد (Submersible Motor). نوسانات ولتاژ برق ورودی و استارت های متوالی بیش از توان تعریف شده موتور، گرمای روغن را به شدت افزایش داده و باعث سوختن سیم پیچ موتور می شود. نصب محافظ ولتاژ مناسب در تابلو فرمان الزامی است.
نشانه های خرابی آسانسور و بالابر هیدرولیکی و اقدام لازم جهت افزایش طول عمر آسانسور و بالابر هیدرولیکی
| نشانه | علت احتمالی | اقدام پیشنهادی |
|---|---|---|
| پایین آمدن آرام کابین هنگام توقف | احتمال نشتی از آب بندی جک یا شیر هیدرولیک | دستگاه را سرویس کار بررسی کند؛ تعمیر شیر یا آب بندی ها باید به متخصص سپرده شود. |
| صدای زوزه یا کف کردن روغن مخزن | احتمال ورود هوا به مدار، گرفتگی مسیر مکش یا پایین بودن سطح روغن | سطح روغن و فیلتر مکش را سرویس کار بررسی کند و در صورت نیاز، هواگیری انجام دهد. |
| حرکت پله پله یا ناهماهنگ کابین | احتمال اختلال در شیر کنترل، آلودگی قطعات یا مشکل در ریل ها | برای بررسی و تنظیم سیستم با سرویس کار تماس بگیرید. روغن کاری ریل ها باید طبق دستور سازنده انجام شود. |
| بوی سوختگی یا تیره شدن روغن | احتمال داغ شدن بیش از حد یا آلودگی و فرسودگی روغن | علت باید بررسی شود و در صورت نیاز، روغن و فیلترها طبق توصیه سازنده تعویض شوند. |
نکته ایمنی: تعمیر یا تنظیم شیرها، جک و مدار هیدرولیک را خودتان انجام ندهید. این کارها باید به سرویس کار متخصص سپرده شوند. ممکن است در اثر اقدام به تعویض و تعمیر قطعات دستگاه، عمر مفید آسانسور و بالابر هیدرولیکی کاهش یابد و یا هزینه های بسیار گزافی را برای تعمیر مجدد روی دستتان بگذارد.
طول عمر مفید آسانسور و بالابر هیدرولیکی چقدر است؟
بدون دیدگاه